آثار ادبی و هنری

 آثار ادبی و هنري و  نحوه ي دیدن آنها براي هرکسی متفاوت با دیگري است. شاید براي شما هم پیش آمده باشد که دو نفری به دیدن یک فیلم رفته اید و در انتها یک نفر از آن فیلم خوشش آمده و دیگري نه.

هرکسی بنا بر احساسات،روحیات، دانسته ها و منابع ذهنی اش واکنش متفاوتی نسبت به یک اثر ادبی و هنری نشان میدهد، بسیار پیش آمده است که فردی از یک خواننده تعریف و تمجید میکند و فرد دیگری به شدت از او انتقاد میکند و او را نمی پسندد. در زندگی روزمره بسیار شاهد این بودیم که فردی از غذا یا خوراکی خوشش می آید و فرد دیگری به شدت از همان خوراکی متنفر است

این اختلاف سلیقه ها و این تفاوت ها نشان دهنده رویکرد و دیدگاه هر شخص نسبت به جهان پیرامون ،افراد و اشیاء درون آن است و میتواند دلایلی همچون:

  • تفاوت دنیای مطلوب انسان ها
  • تفاوت سطح هنری و سواد
  • تفاوت در میزان ارتباط با اثر
  • و…

تعریف آثار ادبی و هنری

برای آثار ادبی و هنری تعاریف بسیاری وجود دارد ولی به صورت ساده میتوان آن را اینگونه بیان کرد:

خلق زیبایی همراه با تفکر را هنر میگویند که لازمه ي آن توانایی فکري و مهارت لازم ایجاد آن است

به عبارت دیگر:

آثار ادبی و هنری به آن گونه از سخنان، سروده ها، دست نوشته ها و دست ساخته ها، نمایش ها و .. میگویند که مخاطب با آن ارتباط برقرارکدره  و از نقل قول، شنیدن یا داشتن آن احساس غم، شادی، لذت و.. کرده و احساس دگرگونی داشته باشند.

انواع آثار ادبی و هنری

آثار ادبی و هنری انواعی دارد که مهم ترین آن ها عبارت اند از:

اشعار

تعریف شعر کار بسیار سختی است و میشه گفت یکی از تعریف ناپذیرترین واژه های موجود است
برای همین نمی توان یک تعریف خاص را از شعر ارائه نمود ولی تعاریفی که از بزرگان این عرصه داریم رو با یکدیگر مطالعه میکنیم:

_شمس القیس رازی اینگونه شعر را تعریف میکند: “شعر سخنی است اندیشیده، مرتب، معنوی، موزون، متکرر، متساوی، که حروف آخرین آن به یکدیگر ماننده است.”

_دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی این گونه نقل میکند: “شعر حادثه ای است که در زبان روی می دهد و در حقیقت، گوینده شعر با شعر خود، عملی در زبان انجام می دهد که خواننده، میان زبان شعری او، و زبانی روزمره و عادی تمایزی احساس می کند.”

 

داستان

برای داستان تعاریف زیادی وجود دارد که تعدادی از این تعاریف به شرح زیر است:

_ناصر ایرانی داستان را اینگونه تعریف میکند: “اصطلاح داستان در محدوده هنر داستان نويسي يك معني عام دارد و يك معني خاص. در معني خاص شامل رمان و داستان كوتاه مي شود و در معني عام به هر ” اثر هنري منثور” گفته مي شود”

_ادواردمورگان فورستر داستان نویس انگلیسی داستان را اینگونه بیان میکند:”داستان نقل وقايع است به ترتيب توالي زمان. براي مثال، ناهار پس از چاشت و سه شنبه پس از دوشنبه و تباهي پس از مرگ مي آيد و برهمين منوال، داستاني كه واقعاً داستان باشد بايد واجـد يك ويژگي باشد؛ شنونده را برآن دارد كه بخواهد بداند بعد چه خواهد شد.

ثبت کتاب

موسیقی

موسقی هم از آن دسته واژه هایی است که تعریف خاصی برای آن وجود ندارد.

 

ثبت آهنگ

تئاتر

تئاتر یا نمایش یعنی (الف) در نقش (ب) در حالی که (ج) داره تماشا می کنه.

در این تعریف به تمام عناصر ضروری نمایش که بدون آن ها اصلا نمی شود نمایشی داشت اشاره می کند یعنی بازیگر و تماشاگر.

ثبت آثار ادبی و هنری

نقاشی

نقاشی عمل بکار بردن رنگ دانه محلول در یک رقیق کننده و یک عامل چسپاننده یک چسب بر روی یک سطح نگهدارنده مثل کاغذ ، بوم یا دیوار است. این کار توسط یک نقاش انجام می شود.

سامانه ثبت مالکیت فکری

مجسمه سازی

مجسمه‌سازی، تندیسگری یا پیکرتراشی هنر همگذاری یا ریخت دادن به اشیا است و ممکن است در هر اندازه یا با هر متریالی یا سازمایه‌ای و  (مصالحی) یا تکنیکی انجام گیرد و به عبارت دیگر هنر حالت دادن به متریال های مختلف برای بیان اندیشه ای را مجسمه سازی می گویند.

ثبت مجسمه

انیمیشن

انیمیشن یعنی خلق تصاویر متوالی برای ایجاد توهم حرکت.

تاریخچه انیمیشن به قرن ها قبل برمیگردد و میتوان سفالینه شهر سوخته در ایران را که ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بوده است، را یک انیمیشن دانست.

انیمیشن شهر سوخته

 

و نمونه ها دیگری همچون فیلمنامه، نمایشنامه، بسیاری از موارد دیگر که در زیر مجموعه آثار ادبی و هنری قرار میگیرند.

شرط حمایت از آثار

برخلاف اختراع، طرح صنعتی، علامت تجاری که یکی از شروط حمایت، ثبت آن بود در آثار ادبی و هنری به محض ایجاد و خلق به خودی خود تحت حمایت قانون قرار می گیرد و حمایت از آن مشروط به ثبت یا تشریفات دیگری نمی باشد.

ثبت اثر امری اختیاری است و پدیدآورنده می تواند اثر خود را در ایران در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت برساند. فایده ثبت اثر اینست که پدیدآورنده برای اثبات مالکیت خود در دادگاه با ارائه گواهی ثبت از ارائه دلیل دیگری بی نیاز می گردد.

چرا باید آثار ادبی و هنری خود را ثبت کنیم؟

هرچند که ثبت اثر از شروط حمایت ها نمیباشد ولی باز هم از اهمیت آن کم نمیشود و دلیل آن هم به دعاوی حقوقی در زمان تعرض و تجاوز به اثر ما برمیگردد.

در این زمان درصورتیکه اثر مورد نظر گواهی ثبت داشته باشد مالک یا پدید آورنده را از ارائه مدارک و مستندات محکمه پسند به مرجع قضایی بی نیاز میکند و صرف وجود گواهی ثبت تمامی حقوق و حمایت ها را به ما میدهد.

باتوجه اهمیت ثبت آثار، علاقه مندان میتوانند مقالات و آموزش های مربوط به آثار ادبی و هنری و فرایند ثبت آنها در بخش مقالات سایت مطالعه کنند و در صورت وجود ابهام و مشکل میتوانید با کارشناسان مرکز نوآوری، کارآفرینی و مالکیت فکری “تک” تماس حاصل فرمایید.

حقوق آثار ادبی و هنری

به طور کلی بخش عمده از حقوق آثار ادبی و هنری با حقوق مالکیت فکری و صنعتی هم پوشانی دارد و در بعضی قسمت ها دارای تفاوت هایی نیز هستند.

آثار ادبی و هنری دارای حقوقی است که طبق قانون و قوانین برای پدیدآورنده و خالق آن اثر در نظر گرفته میشود که از طریق آن، تکثیر و عرضه اثر خود را کنترل کند و بهره برداری و استفاده از اثرش توسط دیگران را محدود سازد.

به این صورت که قانون گذار این حق را به کسی یا کسانی از جمله پدیدآورنده، مالک،یا دارنده اثر میدهد که برای اولین بار اون طرح یا اثر به ذهنش رسیده، اجرا یا خلق کرده و منصه ظهور رسیده باشد.

آثار ادبی و هنری

انواع حقوق ادبی و هنری

حقوق آثار ادبی و هنری شامل دو نوع میباشند:

  • حقوق مادی:
    که شامل بهره برداری های مالی و اقتصادی از اثر بوده و به مدت عمر پدیدآورنده اثر به اضافه ۵۰ سال از زمان فوت وی است که در آثار سینمایی، عکاسی و اثر متعلق به شخص حقوقی ۳۰ سال می باشد.
  • حقوق معنوی:
    این حقوق به صورت دائمی است و به زمان و مکان محدود نمیشود و شامل حقوق مرتبط با شخص پدیدآورنده مانند حق عنوان اثر می باشد.

حقوق اثار در ایران

با توجه به اینکه ایران در مورد اختراع، طرح صنعتی، و علامت تجاری به معاهدات و کنوانسیون های بین الملل در جهت حمایت از اختراعات و طرح های صنعتی و… پیوسته است، اختراعات ایرانیان در خارج از ایران قابل حمایت و دارای حق وحقوق میباشد.

اما در مورد آثار ادبی و هنری اینطور نیست، اثار ایرانیان در خارج از ایران قابل حمایت نمی باشد و طبیعتا حقوقی هم با آنها تعلق نمیگیرد و بالعکس آثار ادبی و هنری ثبت شده در خارج از ایران ثبت میشوند هم در داخل ایران دارای حقی نمی باشند حمایتی از آنها صورت نمیگیرد.

 

نویسنده : مرکز نوآوری و کارآفرینی تک | ۱۳ خرداد ۱۳۹۸ | دسته : بلاگ ، مقالات ، مالکیت فکری ، آثار ادبی و هنری | نظرات کاربران (0)
تگ ها: ،‌ ،‌ ،‌ ،‌