از ثبت اختراع برای اولین بار در سال 1873 میلادی، بعد از عدم حضور مخترعین در یک نمایشگاه بین المللی

که با محوریت رونمایی از اختراعات و نوآوری های یک سال گذشته بود، به وجود آمد.

علت عدم حضور آنها در نمایشگاه نبود حمایت ها و قوانینی برای جلوگیری از کپی شدن دستآورد های آنها بود،

زیرا آنها معتقد بودند پس از حضور در نمایشگاه ایده و اختراعاتشان کپی شده و هیچ حقی برای آن ها در نظر گرفته نشده است.

تمام این دلایل و دلایل دیگر باعت شد تا انگیزه ای برای امضا معاهده همکاری ثبت اختراع

یا (patent cooperation treaty)  که به طور مختصر PCT نامیده میشود، به وجود آید.

این معاهده تحت نظارت سازمان جهانی مالکیت فکری WIPO فعالیت میکند.

PCT چیست؟

معاهده همکاری ثبت اختراع یا معاهده PCT، یک پیمان بین المللی است

که بر اساس آن امکان حمایت از اختراع ثبت شده در این معاهده در کلیه کشورهای عضو تنها با ارائه یک اظهارنامه وجود دارد.

به زبان ساده تر مخترعی که در این معاهده اظهارنامه خود را ثبت کند میتواند کلیه کشورهای عضو، ثبت اختراع ملی

را بر اساس همین اظهارنامه و با توجه به حق تقدم اولین افشاء آن انجام دهد.

تاریخچه معاهده PCT

معاهده PCT برای اولین بار در سال 1970 میلادی در واشنگتن به امضاء رسید و در سال 1978میلادی اعضای آن به 18 کشور رسیدند،

در حال حاضر (2019) 154 کشور عضو این معاهده هستند و شرایط استفاده از مزایای ثبت بین المللی را برای اعضا خود فراهم میکنند.

اهداف معاهده PCT

معاهده همکاری در ثبت اختراعات با اهداف زیر پایه ریزی و دنبال میشود:

• تکمیل فرایند حمایت قانونی از اختراعات در سطح بین المللی
• تسهیل و کاهش هزینه کسب حمایت برای اختراعات
  (در مواردی که کسب حمایت در چند کشور مورد نظر باشد)
• تسهیل و تسریع در دسترسی عمومی به اطلاعات فنی اختراع
• ترویج و تسریع توسعه اقتصادی در کشورهای در حال توسعه

با بررسی آمار عملکرد ارائه شده و استقبال کشور ها برای عضویت در این معاهده میتوان گفت

معاهده PCT به بسیاری از اهداف خود دست پیدا کرده

و همچنان در حال گسترش فعالیت در حوزه های مربوطه است

که نتایج مشارکت همه کشور ها در پیشرفت علم و تکنولوژی می باشد.

مزایای استفاده از pct

1. افزایش مدت زمان ثبت اختراع در کشورها:
   مخترعینی که تمایل دارند اختراع خود را در دیگر کشورها حمایت کنند، این معاهده به آنها اجازه میدهد تا سی ماه از تاریخ اولین اظهارنامه ثبت شده، نسبت به تقدیم اظهارنامه خود در کشور های مورد نظر اقدام کنند.
   قابل ذکر است این مدل زمان در کنوانسیون پاریس 12 ماه میباشد.
2. به تعویق انداختن هزینه های ثبت ملی:
   با توجه به افزایش مدت زمان ثبت در دیگر کشورها از 12 به 30 ماه، مخترع زمان بیشتری برای ساخت یا تکمیل نمونه اولیه، بررسی بازار، جستجو جهت جذب سرمایه گذار یا خریدار خواهد داشت.
3. پیش بینی موفقیت در ثبت ملی:
   چنانچه نتیجه جستجوی بین المللی و بررسی ها برای مخترع مطلوب باشد، شانس بسیار زیادی برای موفق بودن در ثبت اختراع دیگر کشورها وجود دارد.
4. تسریع روند ثبت ملی اختراع:
   همانطور که میدانید ثبت اختراع در بعضی کشور ها مانند آمریکا بیش از 2 سال و در ایران بین 6_8 ماه زمان میبرد، درنتیجه pct به مخترع کمک می کند که قبل از اقدام به ثبت ملی از شانس اتمام مراحل ثبت اختراع مطلع شود.
5. بالا بردن شانس فروش بین المللی اختراع:
   اگر بخواهیم مدت زیادی را برای ثبت اختراع در یک کشور از دست دهیم، شانس ما برای فروش کاهش میابد و ازطرف دیگر با ثبت pct نتیجه جستحوی بین المللی خوب و انتشار اختراع در بانک اطلاعاتی اینترنتی pct میتوانیم  مقدمات مذاکرات را برای فروش آغاز کرده و قدرت چانه زنی خود را افزایش دهیم.
6. کاهش کار و زمان جستجوی اختراع:
   کار و زمان جستجوی اختراع در ادارات ثبت اختراع به دلیل استفاده این ادارات از گزارش ها و نظریات مکتوب بین المللی در مورد قابلیت ثبت اختراع به نحو چشمگیری کاهش خواهد یافت.

عضویت ایران در معاهده PCT

لایحه الحاق کشورمان به این معاهده در سال 1386 شمسی در مجلس شورای اسلامی تصویب شد

اما به دلیل کمبود امکانات و محیا نبودن زیرساخت های اجرای لازم، در مهر ماه 1392 شمسی پیوستن ایران به این معاهده اجرایی شد.