————————————-
n
nتجربه ژاپن در «اطلاع لحظهاي از وقوع زلزله» كه آخرين بار در مارس 2011 مردم اين كشور را از آستانه زلزله و سونامي ويرانگر آگاه كرده بود، قرار است در تهران پيادهسازي شود.
n
nپيشتر دو نهاد دولتي هر كدام به صورت مستقل در نظر داشتند با اختراع سامانهاي كه بتواند دقايقي قبل از زلزله، علايم اخطاري از خود ساطع كند، زلزلهبزرگ تهران را پيشبيني كنند.
n
nبراي اين منظور سازمان زمينشناسي كشور –وابسته به وزارت صنايع- در سال86 با تعبيه يك دستگاه در كوههاي توچال تهران انتظار داشت حركت گسلهاي تهران را پيش از آنكه به زمينلرزه در داخل پايتخت منجر شود رهگيري كند. سه سال بعد مركز تحقيقات مسكن – وابسته به وزارت مسكن- نيز از طراحي سامانهاي در مجاورت پارك پرديسان خبر داد و مدعي شد اين سامانه قادر است زلزله را 24 ساعت قبل از وقوع، هشدار دهد.
n
nدر اين سالها زلزله بزرگ نه آمده و نه قابل پيشبيني بوده كه صحت عملكرد اين دو دستگاه را مورد آزمون قرار دهد. به همين خاطر سازمان مديريت بحران شهر تهران صرفنظر از راستيآزمايي آنچه در داخل كشور براي رهگيري زلزلهبزرگ ساختهشده، همكاري با يك گروه معتبر ژاپني را شروع كرده كه به واسطه آن، قرار است تهران به سامانه هشدار سريع زلزله تجهيز شود.
n
nآژانس همكاريهاي بينالمللي ژاپن –جايكا- به موجب قرارداد همكاري با تهران كه از 6 ماه پيش به جريان افتاده و مدت زمان انجام آن 35 ماه تعريف شده است، ميخواهد امكان هشدار زلزلهبزرگ را از 2 تا حداكثر 20 ثانيه قبل از وقوع، براي مسوولان پايتخت فراهم كند.
n
nشبيه اين سامانه، در زلزله سال گذشته فوكوشيماي ژاپن، 30 ثانيه قبل از شروع زمينلرزه از طريق پيامك به تلفنهمراه مردم، علامت هشدار ارسال كرده بود.
n
nگروه ژاپني فعال در پروژه هشدارسريع زلزله تهران، قصد دارند از فاصله زماني بين دو موج زلزله –موج p كه موج پيشرو محسوب ميشود و خطر آنچناني ندارد و موج S كه موج مخرب و اصلي به حساب ميآيد- استفاده كرده و با شناسايي موج اول، اخطار آمدن موج دوم را اعلام كنند.
n
nفقط به مسوولان اطلاع می دهیم
n
nپس از گذشت شش ماه از حضور اعضای گروه آژانس همکاری بینالمللی جایکا در سازمان مدیریت بحران تهران برای ارزیابی پروژه سیستم سریع زلزله و توسعه سیستم شتاب نگاری زلزله در سطح شهر تهران اولین نشست تخصصی با حضور نمایندگان وزارتخانهها و سازمانهای مهم تهران روز گذشته برگزار شد.
n
nمحسن نادی، قائم مقام سازمان مدیریت بحران به عنوان رییس پروژه جایکا از عملیاتی شدن سیستم اطلاعات شدت لرزهای تا پایان سال و آغاز مطالعات سیستم هشدار سریع زلزله در فاصله زمانی 2 تا 20 ثانیه اولیه پس از وقوع زلزع در 29 ماه باقی مانده از زمان پروژه خبر داد و به «دنیای اقتصاد» اعلام کرد: در فاز اول اجرای پروژه در تنها دستگاهها و سازمانهای حیاتی شهر مثل ادارههای آب، برق و گاز به این سیستم مجهز خواهند شد تا در صورت وقوع زلزله تمامی شریانهای حیاتی به صورت اتوماتیک قطع شوند.
n
nنادی، رییس پروژه جایکا اظهار کرد: با توجه به شرایط شهر تهران بنا نداریم در چندین سال آینده سیستم هشدار سریع زلزله را به صورت عمومی راهاندازی کنیم؛ چرا که امکان هرج و مرج در شهر وجود دارد اما ممکن است در سالهای بعد این سیستم به صورت آژیر هشدار تنها چند ثانیه پس از وقوع زلزله به مردم امکان پناه گرفتن دهد.
n
nاو ادامه داد: البته در حال حاضر قطع شریان حیاتی یا هشدار در کارخانهها و پالایشگاههای اطراف تهران برای جلوگیری از وقوع خطرات احتمالی بعد از زلزله مثل آتشسوزی به همان اندازه اهمیت دارد.
n
nاو تصریح کرد: با توجه به کانون رخداد زلزله فاصله دو موج اول و دوم زلزله متفاوت خواهد بود که احتمالا این فاصله بین 2 تا 20 ثانیه در نوسان است که البته 20 ثانیه مطلوبترین حالت ممکن خواهد بود.
n
nنادی در خصوص هزینه اجرای این پروژه برای شهر تهران نیز گفت: هزینه اجرای پروژه چندان بالا نیست، به خصوص برای کارخانههایی مثل پالایشگاه تهران اما با این وجود بنا نداریم قیمت اجرای پروژه را اعلام کنیم؛ چون مشکلاتی را به دنبال خواهد داشت.
n
nدر این باره مظفری معاون پیشگیری و کاهش خطرپذیری سازمان مدیریت بحران نیز عنوان کرد: برای انجام مطالعات فرصت چندانی نداریم، چون در صورت بروز حادثه تنها شهر تهران دچار حادثه نمیشود بلکه کرج، شهریار و سایر شهرهای اطراف تهران نیز آسیب خواهند دید.
n
nزلزله به روایت کارشناس ژاپنی
n
nسوگیو ایمامورا کارشناس سیستم هشدار سریع زلزله گروه جایکا در گفت و گو با «دنیای اقتصاد» به تشریح چگونگی راه اندازی و اجرای سیستم هشدار سریع زلزله در تهران پرداخت و گفت: قبل از راه اندازی سیستم باید طرح را با شرایط تهران بررسی کنیم تا قابلیت راه اندازی آن قطعی شود.متن این گفتوگو را در زیر بخوانید:
n
n<span style=""color: rgb(0
