طرح صنعتی

طرح صنعتیReviewed by محدثه کابلی on Aug 22Rating: 5.0طرح صنعتیگر بخواهیم به زبان عامیانه بیان کنیم طرح صنعتی شامل ظاهر، رنگ و شکل یک کالا می باشد اما به طور دقیق تر طرح صنعتی به معنای ویژگی های شکل و ارگونومیک به صورت سه بعدی در یک کالا، نقش، تزئینات، خطوط و رنگ های مورد استفاده به صورت دوبعدی در کالا و یا ترکیبی از این ویژگی ها را گویند. به عبارت دیگر طرح صنعتی صرفا جنبه تزئینی یا زیبایی شناختی و به عبارتی شکل ظاهری یک کالا را نشان میدهد.طرح صنعتی میتواند شامل خصوصیات سه بعدی مثل شکل یا خصوصیات دو بعدی مانند الگوها، خطوط، و رنگ باشد و به گونه ای ترکیب یا شکل یک محصول را تغییر دهد پس ایجاد هر نوع تغییری در این ویژگی ها که باعث زیباشناختی محصولات و یا افزایش جذابیت برای مصرف کنندگان شود را باید ثبت نمود.

طرح صنعتی چیست و چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟ این سوالی هست که ذهن اکثر مارا به خود مشغول کرده است

در این مقاله میخواییم همه چیز درباره ثبت طرح صنعتی را بخوانیم و با مراحل و چگونگی ثبت طرح ها و هزینه های ثبت آن آشنا شویم

تک ایده

طرح صنعتی چیست

اگر بخواهیم به زبان عامیانه بیان کنیم طرحهای صنعتی شامل ظاهر، رنگ و شکل یک کالا می باشد اما به طور دقیق تر طرح صنعتی به معنای ویژگی های شکل و ارگونومیک به صورت سه بعدی در یک کالا، نقش، تزئینات، خطوط و رنگ های مورد استفاده به صورت دوبعدی در کالا و یا ترکیبی از این ویژگی ها را گویند.

به عبارت دیگر طرح صنعتی صرفا جنبه تزئینی یا زیبایی شناختی و به عبارتی شکل ظاهری یک کالا را نشان میدهد.طرح های صنعتی میتواند شامل خصوصیات سه بعدی مثل شکل یا خصوصیات دو بعدی مانند الگوها، خطوط، و رنگ باشد و به گونه ای ترکیب یا شکل یک محصول را تغییر دهد

پس ایجاد هر نوع تغییری در این ویژگی ها که باعث زیباشناختی محصولات و یا افزایش جذابیت برای مصرف کنندگان شود را باید ثبت نمود.

طرح صنعتی چیست

تفاوت طرح صنعتی و اختراع

همانطور که در مقاله قبلی گفته شد متوجه اختراع  و چگونگی ثبت اختراع شدیم، درواقع اختراع به ایجاد تغییرات در ساختار، کاربرد یا ویزگی(جنبه) های فنی یک محصول اشاره دارد در صورتی که طرح های صنعتی به ظاهر، رنگ و… بدون هیچ گونه تغییری در ویژگی های فنی و کاربردی اشاره دارد.

برای اینکه این تفاوت را بهتر درک کنیم مثال زیر را باید خواند:

به طور مثال: در تولید یک محصول مانند لیوان چینی، مخترع سعی بر آن دارد تا در جنس آن از ترکیباتی استفاده کند که این محصول را در برابر شکستگی مقاوم سازد اما یک طراح صنعتی سعی بر آن دارد تا یک لیوان فانتزی و مدرن و یا کلاسیک طراحی کند تا مصرف کننده بیشتری را برای خرید به ایده جذب کند.

یا کمپانی های خودروسازی که هرروزه امکانات و قابلیت های جدیدی را به خودرو اضافه میکنند ولی طراح خودرو با استفاده از الگو های زیباشناختی و نماد های شرکت به طراحی خودرو میپردازد

سامانه ثبت طرح صنعتی

ویژگی های طرح صنعتی قابل ثبت:

طرح صنعتی همانند اختراع دارای شرایطی برای قابل ثبت بودن دارد.

یکی از این شرایط جدیدبودن طرح می باشد. طرح های صنعتی هنگامی جدید است که از طریق انتشار به طور محسوس و یا از طریق استفاده به هر نحو دیگر قبل از تاریخ تسلیم اظهارنامه یا  برحسب مورد قبل از حق تقدم اظهار نامه برای ثبت در هیچ منطقه ای از جهان برای عموم افشاء نشده باشد.

شرط دوم را می توان اصیل بودن یک طرح عنوان کرد. اصیل بودن یک طرح بدین معنی است که ان طرح توسط خود فرد طراحی شود و تقلید یا رونوشتی از یک طرح دیگر یا طرح های موجود نباسد.

شرط سوم داشتن شخصیت فردی طرح است. این بدین معنی است که تاثیری که یک طرح در ذهن عموم دارد با تاثیری طرح های پیشین دارند متفاوت باشد و به مصرف کننده حس متفاوت تری را القا می کند.

شرط چهارم عدم استفاده از نماد یا نشان های رسمی در طرح، این شرط بدین منظور است که عموم در انتخاب یک طرح تحت تاثیر نمادهای رسمی قرار نگیرند.

شرط پنجم طرح نباید در تضاد با اخلاق حسنه و نظم عمومی باشد.

محصولات مطرح به عنوان طرح صنعتی

همانطور که در بالا گفته شد، هر محصولی که دارای ویژگی های بالا باشد قابلیت ثبت به عنوان طرح صنعتی را دارد.

طرح صنعتی دایره وسیعی از محصولات صنعتی، خانگی ، معماری، پوشاک، اداری، ورزشی ، صنایع دستی، اسباب بازی ، لوازم دیجیتال، مبلمان، لوازم برقی، خودرو و قطعات آن، ابزار های فنی و پزشکی، بهداشتی ، اقلام لوکس، تزئینی ، منسوجات ، فرش و لباس گرفته تا ظروف آشپزخانه و پلاستیکی و حتی بسته بندی طیف وسیعی از محصولات نیز در حوزه طرح صنعتی می باشد.

به عنوان مثال: در بخش اداری، رنگ و طرح دوخت صندلی ها یا شکل جامدادی رو میزی ها میتواند طرح صنعتی باشد

ویژگی های طرح صنعتی غیر قابل ثبت:

  1. طرح هایی که نوین نباشند یا از اصالت برخوردار نباشند.
  2. طرح هایی که قبل از تسلیم اظهارنامه در هر نقطه ای از جهان افشا شده باشند.
  3. طرح هایی که شکل ثابتی ندارند.
  4. طرح هایی که تنها در نتیجه عملکرد فنی محصول تاثیر داشته باشند.
  5. طرح هایی حاوی نمادها یا نشان های رسمی
  6. طرح هایی که عینا در طبیعت وجود دارند.
  7. طرح های مخالف نظم عمومی یا موازین اخلاقی
  8. طرح هایی که صرفا اشکال هندسی باشند.
  9. طرح های صنعتی که به الکتریسیته وابسته هستند

چرا طرح را باید ثبت کرد

این سوال همواره در ذهن بسیاری افراد است که چرا باید یک طرح را ثبت نمود، با  ثبت طرح دولت یا اداره مالکیت صنعتی به شما حق استفاده انحصاری می دهد که قصد جلوگیری از سوء استفاده و یا استفاده بدون اجازه از طرح خود در برابر دیگران را دارد. همچنین در مواردی که محصولات وارداتی مشابه طرح صنعتی شماست و به خاطر این شباهت ممکن است به بازار شما لطمه بخورد، می تواند با ادعای شما واردات محصول مشابه را ممنوع کند.

به عبارت دیگر هرگاه یک طرح قانونا” به ثبت برسد طراح و یا مالک آن از حقوق انحصاری ممانعت از کپی برداری غیرمجاز یا تقلید توسط  رقبا واشخاص ثالث برخوردار می شود این حق موجب می شود اشخاص ثالث از ساخت، عرضه، واردات، صادرات یا فروش هر محصولی که طرح در آن به کار رفته یا مشابه طرح ثبت شده است  منع گردند.

این امر ازنظر تجاری کاری مهم است چون توانائی رقابت کسب و کار را بهبود می بخشد و اغلب با خلق یک یا چند طرح جدید باعث افزایش درآمد  می گردد

طرح صنعتی به دلیل ارزش ها و زیبایی هایی که به محصول می دهد باعث بالا رفتن ارزش محصولات می شود و مشتریان زیادی را به سمت کالا و محصولات با طرح های جدید سوق می دهد. طرح صنعتی باعث می شود یک محصول برای مشتریان جذاب باشد و ممکن است حتی علت منحصر به فرد فروش محصولات گردد

تفاوت طرح صنعتی با اختراع

مدت اعتبار طرح صنعتی چقدراست؟

مدت اعتبار طرح صنعتی پنج سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه ثبت آن خواهد بود.

این مدت را می توان برای دو دوره پنج ساله متوالی دیگر پس از پرداخت هزینه های مربوط تمدید نمود. پس از انقضاء هر دوره که از پایان دوره شروع می شود یک مهلت شش ماهه برای پرداخت هزینه تمدید گردیده و همچنین جریمه تاخیر در نظر گرفته خواهد شد.

 

طبقه‌بندي بين‌المللي طرح صنعتي

طبقه۱    مواد غذايي

طبقه۲    پوشاك و اقلام و لوازم خرازي

طبقه ۳    كالاهاي مسافرتي، چمدان، چتر آفتابي و لوازم شخصي كه در جاي ديگر ذكر نشده‌اند

طبقه ۴    انواع برس و قلم‌مو

طبقه ۵    اقلام ساخته شده از منسوجات، مواد ورقي طبيعي يا مصنوعي

طبقه ۶    اسباب و اثاثيه منزل

طبقه ۷    اقلام خانگي، كه در جاي ديگري قيد نشده‌اند

طبقه ۸    ابزارآلات و يراق آلات

طبقه ۹    بسته‌بندي‌ها و ظروف مخصوص حمل ونقل يا جابه‌جايي كالا

طبقه ۱۰    ساعت مچي و ديواري و ساير لوازم اندازه‌گيري، كنترل و علامت دادن

طبقه ۱۱    اقلام تزئيني و زيورآلات

طبقه۱۲    وسايل حمل و نقل يا بالا بردن

طبقه ۱۳    تجهيزات توليد، توزيع يا تبديل برق

طبقه ۱۴    تجهيزات ضبط، ارتباطات يا بازيابي اطلاعات

طبقه ۱۵    ماشين‌آلاتي كه در جاي ديگر قيد نشده‌اند

طبقه ۱۶    دستگاه‌هاي عكاسي، سينماتوگرافي و بصري

طبقه ۱۷    آلات موسيقي

طبقه ۱۸    ماشين‌آلات چاپ و ماشين‌هاي اداري

طبقه ۱۹    نوشت‌افزار و لوزم اداري، مواد تدريس و آموزش و مواد مورد استفاده نقاشان

طبقه ۲۰    تجهيزات فروش و تبليغات، تابلوها

طبقه ۲۱    انواع بازي، اسباب‌بازي، چادر و اقلام ورزشي

طبقه ۲۲    تسليحات، اقلام آتش بازي و نورافشاني، لوازم براي شكار، ماهيگيري و دفع آفات

طبقه ۲۳    تجهيزات توزيع مايعات، لوازم بهداشتي، تجهيزات گرمايشي، تهويه و تهويه مطبوع

طبقه ۲۴    لوازم و تجهيزات پزشكي و آزمايشگاهي

طبقه ۲۵    واحدهاي ساختماني و عناصر ساختماني

طبقه ۲۶    دستگاه‌هاي روشنايي

طبقه ۲۷    ملزومات استفاده از توتون و ملزومات مورد استفاده سيگاري‌ها

طبقه ۲۸    محصولات دارويي و آرايشي، اقلام و دستگاه‌هاي پيرايشي

طبقه ۲۹    تجهيزات و ادوات ضدخطر آتش‌سوزي، براي پيش‌گيري از سوانح و براي نجات

طبقه ۳۰    اقلام لازم براي مراقبت از حيوانات و جابه‌جايي آن‌ها

طبقه ۳۱    ماشين‌ها و لوازم براي تهيه مواد خوراكي و آشاميدني كه در جاي ديگر ذكر نشده‌اند

طبقه ۹۹    موارد مختلف و گوناگون

مراحل ثبت طرح صنعتی

  • تکمیل اظهارنامه ثبت طرح صنعتی
    برای تکمیل اظهارنامه ابتدا باید وارد سایت اداره مالکیت معنوی ایران شده و در قسمت ثبت نام متقاضی، اطلاعات خود را وارد کرده  اظهارنامه خود را ثبت کنیم
  • ارائه مدارک لازم برای ثبت طرح صنعتی
  • مشخص نمودن طبقه محصول

خدمات طرح صنعتی

با توجه به اهمیت طرح های صنعتی در کسب و کارها و پیچیده بودن پروسه اداری توصیه میشود با یک کارشناس مشورت کرده و پس از آن وارد پروسه ثبت طرح صنعتی شوید

مرکز نوآوری و کارآفرینی تک با ارائه خدمات مالکیت فکری از جمله ثبت طرح صنعتی و پیگیری دعاوی حقوقی آماده خدمت رسانی به مخترعین و صنعتگران گرامی میباشد