به گزارش خبرنگار علمی خبرگزاری تسنیم؛ یک شرکت فناور مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران “گلخانه هوشمندی” طراحی کرده است که استفاده از آن میتواند تا 95 درصد مصرف آب را کاهش دهد.
این گلخانه هوشمند به گونهای طراحی شده است که با وجود مصرف کمتر کود، محصول بیشتری در آن کشت، داشت و برداشت میشود.400 درصد محصول بیشتری در این روش تولید میشود و مصرف آب نیز تا 95 درصد کاهش پیدا میکند و همچنین 60 درصد کود کمتری مصرف میشود.
آب مایه حیات است که بیشترین اتلاف آن در بخش کشاورزی است. ایران نیز چند سالی است که با بحران کمآبی مواجه شده است. امروز پژوهشگران پارک علم و فناوری دانشگاه تهران برای نخستین بار موفق به ساخت گلخانهای با ویژگیهای منحصربهفرد شدند. این گلخانه در اندازههای خانگی، نیمه صنعتی و صنعتی قابل طراحی است و از اجزای مختلفی ساخته شده است.
“کشت گلخانهای”
به عنوان یک روشی برای تولید محصولات کشاورزی با بهرهوری زیاد در سالهای اخیر بهویژه در مناطق کم آب کشور مورد توجه جدی قرار گرفته و در حال توسعه است. طبق آمار، سطح توسعه گلخانههای کشور از حدود 10 هزار هکتار در سال 1394 به 15700 هکتار در پایان سال 1398 افزایش یافته است.
نزدیک به 70 درصد از سطح زیرکشت گلخانهها در ایران به کشت سبزیها و صیفیها، حدود 25 درصد به کشت گل و گیاهان زینتی و مابقی به سایر محصولات گلخانهای از جمله گیاهان دارویی و تولید نشاء اختصاص دارد.
غالب بستر کشت مورد استفاده در گلخانههای کشور “خاکی” است و بیشترین سطح گلخانههای کشور به ترتیب مربوط به استانهای تهران، کرمان، اصفهان، یزد، مرکزی و مازندران است.
به بهانه این دستاورد و موفقیت پژوهشگران پارک علم و فناوری دانشگاه تهران و برای بررسی موضوع گلخانههای هوشمند برپایه اینترنت اشیا و کشاورزی عمودی در ایران، با خانم دکتر “الهه اکبرنژاد” مدیرعامل شرکت “رهرویشراد” مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران و مخترع دستگاه “گلخانه پرتابل هوشمند” به گفتوگو پرداخته ایم:
تسنیم: یک معرفی اجمالی از خودتان بفرمایید و اینکه ورود شما به حوزه ساخت گلخانهها و کشاورزی هوشمند از کجا آغاز شده است؟
من “الهه اکبرنژاد” متولد سال 1363 بوده و تحصیلاتم دکتری “فیزیک حالت جامد” است و نزدیک به 15 سال است که به صورت عملی و تجربی کار تحقیقاتی و پژوهشی انجام میدهم.
در آغاز بر روی سلولهای خورشیدی کار میکردم اما در نهایت یک پروژهای در موضوع “سنسورهای گلخانهای” پیشنهاد شد که آزمایشگاهی را در دانشکده فنی دانشگاه تهران برای ما فراهم کردند که کارهای مربوط به این پروژه را در آنجا انجام دادیم؛ این سنسورها برای اندازهگیری رطوبت و حاصلخیزی خاک بوده است که به آن EC یا TDS میگویند.
در فاز مطالعاتی این پروژه متوجه شدم که چقدر در حوزه کشاورزی معضل وجود دارد و چه راهکارهای نوین، جدید و فناورانهای برای این مشکلات وجود دارد که یکی از آنها همین سنسورها هستند.
امروز نزدیک به سه سال است که در این پروژه فعالیت میکنیم و در واقع کار ما “کشاورزی هوشمند با استفاده از سیستمهای مبتنی بر اینترنت اشیا” است. اینترنت اشیا به این معنی است که هر چیزی که به هرنحوی به اینترنت متصل شود و بتوان از راه دور آن را کنترل و مانیتورینگ کرد.
حالا کار ما استفاده از اینترنت اشیا در کشاورزی است. اینترنت اشیا معماری دارد که شامل 4 لایه است که نخستین آن “لایه حسگر یا لایه سنسور” است تا عوامل مورد نیاز را اندازهگیری کند. چرا که در کشاورزی، عوامل رشد گیاه بسیار مهم هستند: که شامل کنترل دما، رطوبت، حاصلخیزی خاک، میزان CO2 محیط یا PH آب است. میتوانیم با استفاده از میکروکنترلرها برای آن برنامهنویسی انجام دهیم که نوردهی و آبیاری هوشمند داشته باشد و زمانی که سنسورها به ما دادهها را منتقل کنند ما میتوانیم آنها را در راستای بهینهشدن مصرف انرژی از جمله آب و برق به محصول بهتر، باکیفیتتر و با امکانات کمتر تبدیل کنیم.