تعاريف
* نرمافزار: دستورالعملها، دادهها واطلاعاتي كه برنامهها را به عنوان يك محصول متمايز ميسازد.
* صنعت: منظور از صنعت به مفهوم تعاريف جديد از صنعت ميباشد كه شامل مواردي مانند: بانكداري، نرمافزار، حملونقل، توريسم، ….
————————————-
شرايط عمومي نرمافزارمدعي اختراع :
1- جديد و ابتكاري بودن : اختراع بايد داراي مشخصه جديد باشد به طوري كه سابقه آن مشخصه، در دانش و زمينه فني مربوط به آن اختراع پيشبيني نشده باشد، و ارتقاء قابل توجهي را در حيطة خود موجب شود به طوري كه استنتاج آن توسط فردي با تخصص نرمافزاري، امري بديهي محسوب نشود. به عبارت ديگر، راهحلي را كه اختراع براي حل مسئله/ها پيشنهاد ميكند، بايد نسبت به ساير راهحلهاي احتمالي موجود، مزيت قابل توجهي داشته باشد.
2-داشتن فايده عملي : اختراع نبايد صرفاً تئوريك و نظري باشد بلكه بايد قابليت استفاده عملي را داشته باشد.
ثبت اختراع نرمافزار مشمول موارد زير نميشود :
1-طبق ماده 28، براي امور ذيل نميتوان تقاضاي ثبت نمود:
* نقشههاي مالي
* اختراعاتي كه مخالف نظام عمومي و برخلاف عفت عمومي باشد.
* فرمول و تركيبات دارويي
2-طبق بند3 ماده 37 در ذكر مواردي كه هر ذينفعي ميتواند به محكمه رجوع كرده و تقاضاي صدور حكم بطلان ورقه اختراع را نمايد، اشاره ميشود به اختراعات مربوط به طريقههاي علميﹺصرف كه عملا” قابل استفاده صنعتي يا فلاحتي نباشند. به عبارتي، الگوريتمها مشمول ثبت اختراع نرمافزاري نميشوند.
3-نرمافزارهاييكه صرفاً براي انجام محاسبات محض رياضي به كار ميروند به عنوان اختراع شناخته نميشوند. لازم به توضيح است اساس نرمافزار كامپيوتري، برنامهريزي به منظور انجام دستورات در زمان بسيار كوتاه است، و انجام محاسبات محض رياضي(به هر ميزان پيچيدگي كه باشد) به كمك نرمافزار را نميتوان به عنوان اختراع نرمافزاري محسوب كرد.
تقسيمبندي موضوعات مورد ادعاي نرمافزار:
1-تكنيكي: نرمافزارهايي كه با توجه به بند 1 ماده 27 قانون، از نظر تكنيكهاي به كار گرفته شده در ساخت نرمافزار مدعي اختراع است، به طوري كه به عنوان يك محصول جديد با ويژگيهاي نوآورانه و مفيد از صنعت نرمافزار شناخته ميشوند.
2-كاربردي: نرمافزارهايي كه با توجه به بند 2 ماده 27 قانون، از نظر تكنيك ساخت، ساده و يا حتي تكراري هستند، ولي به واسطه كاربرد نرمافزار (با حفظ شرايط عمومي ثبت اختراع نرمافزاري) به تنهائي و يا در يك فرآيند، مدعي اختراع است.
روشهاي كسبوكار كه بيشتر مربوط به ارتباطات مالي و اجتماعي هستند، و منظور روش انجام يا راهبري تجاري به كمك نرمافزار كامپيوتري است، به عنوان نرمافزار به كارگرفتهشده در يك فرآيند، جزء نرمافزارهاي كاربردي محسوب ميشوند.
ادعا: از آنجاييكه ادعا مشخصكننده موضوع/ات خواسته شده براي حفاظت از طريق ثبت اختراع است، لذا بايد شامل فقط مشخصات فني ويژگي/هاي منحصربهفرد نرمافزار باشد.
لازم به توضيح است، در بررسي كارشناسي فقط ويژگيهاي ذكر شده مورد بررسي قرار خواهد گرفت.
نكته مهم: در مواردي كه سختافزار خاصي به همراه نرمافزار است، به صورت كاملا”” واضح مشخص شود كه ادعا مربوط به سختافزار و يا نرمافزار است.
قانون ثبت علامات و اختراعات مصوب 1310 – ماده 27 :
هر كس مدعي يكي از امور ذيل باشد ميتواند تقاضاي ثبت نمايد :
1- ابداع هر محصول صنعتي جديد
2- كشف هر وسيله جديد يا اعمال وسايل موجود و به طريق جديد براي تحصيل يك نتيجه يا محصول صنعتي يا فلاحتي
n
n
n
منبع : دبيرخانه شوراي عالي انفورماتيك كشور
‘